Terugblik natuurbeheer 2025

Wie over Natuurbegraafplaats Hoogengraven wandelt, ziet misschien vooral rust en ruimte. Maar achter die vanzelfsprekende natuur gaat jaren van zorgvuldig beheer, aandacht en samenwerking schuil. Hoogengraven is in de eerste plaats een natuurgebied. Aan de hand van een natuurbeheerplan werken we hier dagelijks aan de ontwikkeling van de bestaande natuur met oog voor continuïteit, kwaliteit en biodiversiteit. In deze terugblik nemen we je mee in het natuurbeheer van 2025 en laten we vertellen wat de natuur zelf, onze natuurbeheerders en vrijwilligers samen hebben bereikt.

“In de natuur gebeurt niets in één keer,” vertelt natuurbeheerder Wim. “Je werkt stap voor stap en soms zie je het resultaat pas jaren later. Juist dat maakt dit werk zo bijzonder.”

In 2025 is er op Hoogengraven intensief gewerkt aan zowel ecologisch herstel als aan de praktische inrichting en toegankelijkheid van het natuurgebied. Het gebied bestaat uit een afwisselend landschap van heide, bos, poelen en open gedeelten met (korst)mossen en grassen. Het beheer is erop gericht deze diversiteit te behouden en te versterken, terwijl het gebied toegankelijk blijft voor bezoekers en ruimte biedt voor begraven in een natuurlijke omgeving. We kijken terug op een geslaagd jaar, waarin onze visie steeds duidelijker zichtbaar is geworden in het landschap.

Op verschillende plekken zijn paden bijgewerkt en hersteld. Hierdoor zijn ze beter begaanbaar geworden en kunnen ook bezoekers die gebruikmaken van een rolstoel of hulpmiddel het natuurgebied verder verkennen. “Goede toegankelijkheid en natuurbehoud gaan hier hand in hand,” aldus Wim. “Iedereen moet deze plek op zijn eigen manier kunnen beleven, zonder dat dit ten koste gaat van de natuur.”

Achter in het gebied is een nieuwe poel uitgegraven. Door het verwijderen van verstikkende vegetatie, zoals de Amerikaanse vogelkers, is deze ecologisch versterkt. De poel vormt nu een waardevol leefgebied voor amfibieën, insecten en andere watergebonden soorten. “Een poel lijkt misschien klein,” zegt Wim, “maar voor de biodiversiteit kan zo’n plek van onschatbare waarde zijn.”

Ook in het bosgebied achterin is gewerkt aan verbetering. Door te dunnen is de structuur van het bos opengebroken, waardoor er meer licht en ruimte is ontstaan voor nieuwe vegetatie en natuurlijke verjonging.  “Door ruimte te maken, geef je de natuur letterlijk adem,” legt Wim uit. “Dat zie je terug in wat er opkomt.”

Het heidebeheer is in 2025 voortgezet met behulp van Drentse heideschapen. Onder begeleiding van schaapherder Justin Scheffers werden de schapen ongeveer iedere twee weken door het gebied verplaatst. Deze natuurlijke begrazing helpt bij het openhouden van de heide, het tegengaan van vergrassing en opslag en bevordert de verspreiding van heidezaden. “De schapen doen precies wat wij niet kunnen,” zegt Wim met een glimlach. “En ze maken het beheer zichtbaar en beleefbaar voor bezoekers.”

Daarnaast zijn er dit jaar circa 1.800 bomen en struiken aangeplant, verdeeld over twee plantmomenten. Onder andere haagbeuk, eik, hazelaar, zoete kers, Gelderse roos, veldesdoorn, meidoorn, sleedoorn, vlier, boswilg, gewone beuk, ratelpopulier, gewone kornoelje en gaspeldoorn vonden een plek in het gebied. Deze aanplant draagt bij aan een gevarieerd bos, versterkt ecologische verbindingen en biedt in de toekomst voedsel en schuilgelegenheid voor vele diersoorten.

Met het kiezen voor een natuurgraf draagt men direct bij aan natuurbeheer. De opbrengsten van de grafrechten worden geïnvesteerd in het gebied. Zo helpt iedere keuze voor Hoogengraven mee aan het behoud en de verdere ontwikkeling van dit bijzondere natuurgebied. Nu en voor toekomstige generaties.